Nasz spacer po Bielsku-Białej, Polskiej Stolicy Kultury 2026, tropem murali zaczął się od dwóch prac przy naszej dawnej szkole średniej przy ulicy Słowackiego… a skończył się na ponad godzinnej przechadzce i odkrywaniu miejsc, obok których przechodziliśmy setki razy. Po drodze zajrzeliśmy też w mniej oczywiste ulice i spojrzeliśmy trochę wyżej, by dostrzec zupełnie inne oblicze miasta. Szybko okazało się, że na ścianach budynków i kamienic, a także na betonowych murach, kryje się prawdziwa galeria pod gołym niebem. Choć w Bielsku-Białej istnieje oficjalny szlak murali z przewodnikiem opublikowanym przez Galerię Bielską BWA, my postanowiliśmy przy okazji odkryć także realizacje spoza oficjalnej listy. Murale są piękne, pełne kolorów, a niektóre z nich nawiązują do historii i charakteru naszego miasta. Zdecydowanie warto je zobaczyć na własne oczy.
W Bielsku-Białej znajduje się już około 40 murali, a podczas tej wycieczki udało nam się odkryć 12 z nich. Wpis będziemy stopniowo uzupełniać o kolejne bielskie realizacje, bo już planujemy następny spacer ich tropem.
Murale w Bielsku-Białej – nasza pierwsza wycieczka ich tropem
Na wycieczkę tropem bielskich murali mieliśmy około godziny. To był piękny, wiosenny dzień – nasze miasto prezentowało się przepięknie, otulone budzącą się do życia przyrodą. Spacer był bardzo przyjemny i niewymagający – spokojnie można wybrać się na poszukiwanie murali z dziećmi. Jeśli chodzi o fotografowanie murali, czasem trzeba się nieźle nagimnastykować 😉 Często są one zlokalizowane w miejscach, gdzie zaparkowane samochody lub inne przeszkody utrudniają zrobienie estetycznego zdjęcia.
Samochód zostawiliśmy na płatnym parkingu przy ulicy Grunwaldzkiej w Bielsku-Białej (współrzędne GPS: 49.82289, 19.03334). Następnie ruszyliśmy w kierunku ulicy Juliusza Słowackiego, mijając po drodze Książnicę Beskidzką oraz naszą dawną szkołę średnią. Oj, wróciły miłe wspomnienia z tamtych szkolnych lat… Na betonowym murze znajdują się pierwsze dwa murale – jeden od strony parkingu przy ulicy Słowackiego, a drugi od strony ulicy Sienkiewicza. Przy każdym z nich podamy współrzędne GPS, aby łatwiej było je zlokalizować.
Mural w Bielsku-Białej – „Bielsko-Biała to plac zabaw”
Autor: Piotr Graff
Rok powstania: 2015/2016
Współrzędne GPS muralu: 49.82431, 19.04258
Mural robi ogromne wrażenie, zajmuje całą długość betonowego muru. Można na nim dostrzec wiele symboli związanych z Bielskiem-Białą: Katedrę św. Mikołaja, Fiata 126p, który był produkowany w tutejszej fabryce, Bolka i Lolka oraz Reksia z bajek stworzonych przez Bielskie Studio Rysunkowe, wagonik kolei linowej na Szyndzielnię, charakterystyczne żaby z kamienicy „Pod Żabami”, a także szybowiec. Oczywiście, nawiązując do tytułu, nie mogło na nim zabraknąć szczęśliwych dzieci, beztrosko bawiących się np. na trzepaku. Co ciekawe, obok części z tych miejsc przechodziliśmy podczas naszego spaceru tropem bielskich murali.
Mural w Bielsku-Białej – „Miejsce Empatii”
Autor: Alicja Jakimów-Górka
Rok powstania: 2025
Współrzędne GPS muralu: 49.82467, 19.04319
To bardzo barwny mural z ważnym przekazem. Przedstawia zarówno postaci, przy których znajdziecie napisy „cześć”, „ciao” i „hola”, jak i zwierzęta – na przykład kota z napisem „miau”. Całość dopełnia bogata roślinność, tworząc spójną, harmonijną kompozycję, jakby wszystko stanowiło jedną całość.
Dalej ruszyliśmy w dół ulicy Sienkiewicza, następnie skręciliśmy w prawo, minęliśmy bielski Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana i po około 150 metrach dotarliśmy do kolejnych murali. Pierwszy z nich znajduje się na ścianie kamienicy nr 9 i przedstawia wysokie drzewa. Łatwo go jednak przeoczyć, ponieważ idąc od tej strony pozostaje niewidoczny.
Mural w Bielsku-Białej – „Święto Drzewa”
Autor: Ewa Ciepielewska
Rok powstania: 2020
Współrzędne GPS muralu: 49.82358, 19.04422
Mural przedstawia konary drzew wznoszące się wysoko po ścianie kamienicy. Delikatna, stonowana kolorystyka subtelnie dopełnia całość. Powstał w Bielsku-Białej w ramach programu „Święto Drzewa” Klubu Gaja.
Dosłownie 30 metrów niżej, przy ulicy Adama Mickiewicza, na ścianie kamienicy znajduje się kolejny mural przedstawiający kobietę.
Mural w Bielsku-Białej – „Blue Monday”
Autor: Mateusz Gapski
Rok powstania: 2017
Współrzędne GPS muralu: 49.82294, 19.04430
Na muralu widnieje młoda, piękna kobieta trzymająca w dłoniach donicę z monsterą dziurawą – rośliną występującą w lasach tropikalnych. Jest ona na tyle okazała, że jej liście częściowo otulają twarz kobiety. Całość jest bardzo estetyczna -kolory są subtelne, harmonijne i nienachalne.
Dalej przeszliśmy przez plac Bolesława Chrobrego, gdzie znajduje się kultowa bielska kawiarnia Delicje. To prawdziwy smak dzieciństwa, który do dziś pozostał niezmienny – deser Mikołaj z lodami waniliowymi to klasyka. Warto zrobić tu krótką przerwę na coś słodkiego. Następnie weszliśmy po schodach obok fontanny i skierowaliśmy się w stronę Rynku ulicą Podcienie. To właśnie tutaj mieści się kolejne kultowe miejsce w Bielsku-Białej – Bar Pierożek, w którym można zjeść jedne z najlepszych klusek na parze. Przeszliśmy przez plac, skręciliśmy w wąską uliczkę Kościelną i dotarliśmy do placu św. Mikołaja, przy którym stoi katedra o tej samej nazwie. Stamtąd skręciliśmy w lewo i doszliśmy do kamienicy przy ulicy Cieszyńskiej, na której znajduje się całkiem niedawno powstały mural.
Mural w Bielsku-Białej – postacie z bajek
Autor: Artur Bosowski
Rok powstania: 2024
Współrzędne GPS muralu: 49.81983, 19.04069
Kolorowy, wyrazisty i przyciągający wzrok, bajkowy mural zdobi ścianę kamienicy przy ulicy Cieszyńskiej, w sąsiedztwie Centrum Bajki i Animacji OKO. Przedstawia postacie z bajek stworzonych w bielskim Studiu Filmów Rysunkowych. Zobaczycie tu m.in. Biedronkę Onkę i Ślimaka Maka z „Bystrych Oczek”, Lilię Wanilię z „Warzywnego Biura Śledczego”, a także Kota Precelka z „Kociej Szajki”.
Jeśli Wasze dzieci są fanami „Kociej Szajki”, podobny mural z kocimi bohaterami znajdziecie również w Cieszynie. Co więcej – powstał tam cały Koci Szlak, który opisuję pod tym adresem: Koci szlak Cieszyn – Kocia Szajka
Jako ciekawostkę dodam także zdjęcie muralu na ścianie dawnego Studia Filmów Rysunkowych, które zrobiłam jeszcze przed powstaniem Centrum Bajki i Animacji OKO. Obecnie budynek z tym muralem już nie istnieje.
Dalej udaliśmy się w górę ulicy Cieszyńskiej. Na bocznej ścianie budynku mieszkalnego nr 36 (skrzyżowanie z ulicą Czystą) naszym oczom ukazał się przepiękny mural zatytułowany „Noc Świętojańska”.
Mural w Bielsku-Białej – „Noc Świętojańska”
Autor: Natalia Rak
Rok powstania: 2016
Współrzędne GPS muralu: 49.818997, 19.038420
Ten mural skradł moje serce… Przedstawia piękną, młodą kobietę o zielonych oczach i delikatnych rysach twarzy. Jej głowę zdobi kolorowy, kwiecisty wianek, wśród którego można dostrzec motyle. Moje pierwsze skojarzenie? Pani Wiosna… Autorka muralu „Noc Świętojańska” zadbała o każdy, nawet najmniejszy detal.
Podeszliśmy około 100 metrów w górę ul. Cieszyńskiej i skręciliśmy w prawo w ulicę Solną. Tutaj na ścianie kamienicy ukazały się nam muzyczne murale.
Mural w Bielsku-Białej – Muzyczne murale przy Biesiadnej Chacie
Autor: Nieznany
Rok powstania: przed 2012
Współrzędne GPS muralu: 49.818933, 19.035471
Na temat tych prac nie mam zbyt wielu informacji, nie znamy ani ich autorów, ani roku powstania. Na muralach są widoczne podpisy, ale ciężko określić które z nich są autentyczne. Na pewno istniały przed 2012 rokiem. Znajdują się one na ścianie budynku, w którym kiedyś mieściła się Biesiadna Chata przy ulicy Solnej. Łącznie były tu trzy murale – jeden z nich niestety jest już zniszczony. Dwa zachowane przedstawiają górala grającego na dudach oraz muzyka grającego na trąbce. Muszę przyznać, że mimo upływu czasu te dwa malowidła prezentują się całkiem dobrze.
Podeszliśmy 200 metrów i doszliśmy do ulicy Jana III Sobieskiego, przy której znaleźliśmy kolejny mural. Przy okazji można zaplanować wizytę w muzeum – Domu Tkacza w Bielsku-Białej, który znajduje się na tej samej ulicy, kilkadziesiąt metrów niżej.
Mural w Bielsku-Białej – „Koronkowy Mural”
Autor: NeSpoon
Rok powstania: 2015
Współrzędne GPS muralu: 49.82033, 19.034551
Mural jest bardzo estetyczny i delikatny – przedstawia wzór koronki, a dokładniej lnianą koronkę klockową, wykonywaną ręcznie w małopolskiej Bobowej. To właśnie w Bobowej odbywa się również Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej. W sąsiedztwie ściany z tym koronkowym muralem znajduje się przestrzeń do odpoczynku.
Następnie zeszliśmy w dół ulicy Jana III Sobieskiego, ponownie minęliśmy Centrum Bajki i Animacji OKO, plac św. Mikołaja oraz Państwową Szkołę Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata. Dotarliśmy do kolejnego muralu.
Mural w Bielsku-Białej – „Wielki Błękit”
Autor: Joanna Stańko
Rok powstania: 2010
Współrzędne GPS muralu: 49.819443, 19.043216
Ten mural zna wielu mieszkańców Bielska-Białej, znajduje się na ścianie kamienicy przy ulicy Sikorskiego. „Wielki Błękit”, choć tytuł kojarzy się z niebem i białymi obłokami, przedstawia zamiast chmur białe kwiaty lotosu na niebieskim tle. Na dole muralu wypisane zostały miasta partnerskie naszego miasta. Ten mural trudno sfotografować w godzinach szczytu, ze względu na duży ruch pieszy i samochodowy.
Następnie przeszliśmy na drugą stronę ulicy i ruszyliśmy dalej w dół – mijając kolejne kamienice i skręty w boczne uliczki. Naszym celem była kamienica przy ul. Przekop 11, na której znajduje się kolejny bielski mural.
Mural w Bielsku-Białej – „Kocia Kołyska”
Autor: Paulina Kwietniewska
Rok powstania: 2024
Współrzędne GPS muralu: 49.818573, 19.044837
Mural jest bardzo czytelny i przejrzysty, choć należy do tych, które trudno sfotografować. Nawiązuje do włókienniczych tradycji naszego pięknego miasta. Przedstawia splecione sznurki na dłoniach, kobiety, najprawdopodobniej włókniarki, a także papierowe samoloty.
Zdążyliśmy jeszcze podejść do dwóch murali, które znajdują się w sąsiedztwie głównej Poczty Polskiej przy ul. 1 Maja, bezpośrednio na placu Żwirki i Wigury.
Mural w Bielsku-Białej – „Mural Miasta” – kamienica z tramwajami
Autor: Jacek Grabowski, Piotr Wisła
Rok powstania: 2013
Współrzędne GPS muralu: 49.819856, 19.044720
Na ścianie kamienicy na placu Żwirki i Wigury można zobaczyć przepiękny mural przedstawiający tramwaje przejeżdżające przez ulicę Zamkową w dawnym Bielsku-Białej. W latach 1895-1971 po Bielsku-Białej kursował tramwaj. Istniała linia prowadząca z okolic dzisiejszego dworca głównego w kierunku Cygańskiego Lasu, a także trasa łącząca dworzec z Aleksandrowicami (Hulanką). Czasy bielskich tramwajów do dziś z sentymentem wspominają moi bliscy. Wielka szkoda, że tej linii tramwajowej nie udało się zachować.
Mural w Bielsku-Białej – „m-city 744”
Autor: Mariusz Waras
Rok powstania: 2014
Współrzędne GPS muralu: 49.820102, 19.044775
Kolejny mural znajduje się na ścianie Muzeum Techniki i Włókiennictwa „Stara Fabryka” przy placu Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury 8. Jest przyjemny dla oka – można na nim dostrzec m.in. koła zębate oraz elementy mechanizmów. Nawiązuje do przemysłu włókienniczego naszego miasta, a także do zbiorów prezentowanych wewnątrz muzeum.
Pierwsza, pełna kolorów wycieczka tropem bielskich murali za nami. W planach mamy już kolejny spacer po ulicach naszego cudownego miasta. Przed powrotem na parking udało mi się jeszcze zrobić kilka zdjęć kwitnących drzew przy placu Żwirki i Wigury oraz katedrze św. Mikołaja. Na parking wróciliśmy, wspinając się po schodach w górę ulicy Zamkowej, nieopodal murów Zamku Sułkowskich.
Zapraszam do śledzenia mojego bloga na Facebooku: Blog szlakowe.pl i na Instagramie: @greenmagpic
